Ο ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΛΛΗΝΑΣ Δεν φωνάζει, μόνο αγωνίζεται

Ηλιας Μαγκλινης

Ηταν πολλοί, πάρα πολλοί, οι άγνωστοι, ανώνυμοι Ελληνες πολίτες που υπέφεραν και αυτή τη χρονιά εξαιτίας της οικονομικής –μα και πολιτικής, κοινωνικής εντέλει– κρίσης που μαστίζει τη χώρα. Ηταν επίσης πολλοί εκείνοι οι ανώνυμοι Ελληνες που για μια ακόμη χρονιά, προσπάθησαν με όλες τους τις δυνάμεις να δώσουν τον καλύτερο εαυτό τους απέναντι στις δυσκολίες.

Τιμώντας αυτόν τον «ανώνυμο Ελληνα» που δίνει μια καθημερινή, άνιση μάχη (ο καθένας από το δικό του πόστο, στον χώρο και τον χρόνο που του αναλογεί), θα λέγαμε πως είτε με μνημόνιο είτε χωρίς μνημόνιο, είτε υπό κρίση είτε δίχως κρίση, ο ανώνυμος αυτός πολίτης παραμένει σταθερός στην ακεραιότητα, την εντιμότητα, τη νηφαλιότητα, στον τρόπο με τον οποίο βλέπει τα πράγματα, τη σχέση του με το Δημόσιο και με τους συνανθρώπους του. Είναι ο Ελληνας τον οποίο χαρακτηρίζει μια εσωτερική στερεότητα η οποία, πάνω απ’ όλα, έχει να κάνει με τον ίδιο προσωπικά. Αναπροσαρμόζεται, ζορίζεται, πιέζεται, αγωνιά και περνά νύχτες ξάγρυπνες, δεν είναι ούτε άκαμπτος ούτε παθητικός απέναντι στις καταστάσεις, ωστόσο δεν παρεκκλίνει από τη βαθύτερη ουσία των αρχών που διέπουν τον αγώνα του.

Οταν έχουμε πολλά τέτοια παραδείγματα ατόμων, κάποιοι μιλούν ακόμα και για «εθνική συνείδηση». Μυστήριο πράγμα αυτή η εθνική συνείδηση: ενδεχομένως να είναι αυτό που συμβαίνει όταν σε ορισμένες περιόδους αυτές οι προσωπικές επιλογές, τα αισθήματα και οι πεποιθήσεις συντονίζονται, τρόπον τινά, με μια ιδεολογία ή με έναν συλλογικό μύθο. Σε κάθε περίπτωση πάντως, ο ανώνυμος Ελληνας που αγωνίζεται σήμερα είναι εκείνος που διατηρεί την ίδια εκείνη στάση που είχε προτού η οικονομική κρίση χτυπήσει την πόρτα του. Μπορεί να μη φαίνεται διότι δεν φωνασκεί, δεν κηρύττει, δεν δείχνει με το δάχτυλο, δεν θρηνωδεί και δεν αυτομαστιγώνεται, αλλά είναι εδώ, ανάμεσά μας, και με τον τρόπο του δείχνει τον δρόμο: δρα, αγωνίζεται, εργάζεται.

Η ΕΚΛΟΓΗ ΤΩΝ ΠΡΥΤΑΝΕΩΝ

ΕΝΑ ΠΟΛΥ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ ΑΡΘΡΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΛΟΓΗ ΤΩΝ ΠΡΥΤΑΝΕΩΝ ΕΔΩ

Περιπλάνηση από το σπίτι μας

ΓΙΑ  ΤΗΝ ΙΩΑΝΝΑ

ΚΩΣΤΑΣ ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ

·                                  

Σε λίγα χρόνια, με τις νέες εφαρμογές θα μπορούμε να «περιηγούμαστε» σε μουσεία και εξωτικά μέρη της Γης από το σαλόνι μας σαν να βρισκόμασταν πραγματικά εκεί.

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Σε λίγα χρόνια, θα μπορούμε να «περιηγούμαστε» σε μουσεία και εξωτικά μέρη της Γης από το σπίτι μας σαν να βρισκόμασταν πραγμα­τικά εκεί, να «περιπλανιόμαστε» σε κτίρια και αναπλάσεις ολόκληρων περιοχών που ακόμη βρίσκονται σε στάδιο μακέτας, έως και να μετριάζουμε τις φοβίες μας «ζώντας» σε ψηφιακή αναπαράσταση ό,τι τις προκαλεί.

Τα παραπάνω παραδείγματα είναι μερικές μόνο από τις εφαρμογές εικονικής πραγματικότητας (Virtual Reality) που, παράλληλα με μια νέα «γενιά» ρεαλιστικών videogame, βρίσκονται ήδη στα σκαριά και υπόσχονται να φέρουν επανάσταση σε διάφορους τομείς. Οι εφαρμογές αυτές βασίζονται στο «σκάφανδρο» virtual reality (ή αλλιώς headset) το οποίο αναπτύσσει η εταιρεία Oculus Rift, την πρώτη ανάλογη συσκευή που θα είναι προσιτή οικονομικά και επομένως για μαζική χρήση. Και έχουν ξεκινήσει να αναπτύσσονται αρκετό καιρό πριν το Facebook αποφασίσει να εξαγοράσει την Oculus Rift, επιβεβαιώνοντας εκ των προτέρων την άποψη του κοινωνικού δικτύου ότι, εκτός από τα παιχνίδια, η εικονική πραγματικότητα πρόκειται να αφήσει τα ίχνη της σε πολλές ακόμη πλευρές της καθημερινότητας.

Αν και το εμπορικό προϊόν της Oculus Rift αναμένεται να κάνει την εμφάνισή του στην αγορά την επόμενη χρονιά, η εταιρεία διαθέσει από τον Σεπτέμβριο του 2012 ένα πρώτο, πιλοτικό μοντέλο του headset σε όσους τη χρηματοδότησαν μέσω του Kickstarter. Ετσι, για να δείξει στην πράξη τις δυνατότητές του στον τομέα του πολιτισμού, η Ευρωπαϊκή Ψηφιακή Βιβλιοθήκη Europeana δημιούργησε τον περασμένο Δεκέμβριο ένα «εικονικό» ομοίωμα τμήματος του Κρατικού Μουσείου της Ολλανδίας. Ενα ανάλογο ομοίωμα σχεδιάζει να δημιουργήσει και το Μουσείο Semitic, το οποίο ανήκει στο πανεπιστήμιο Χάρβαρντ, ώστε να μπορεί να το «επισκεφθεί» κανείς φορώντας το «σκάφανδρο», από απόσταση χιλιομέτρων.

Εξίσου επαναστατικές δυνατότητες προσφέρει η virtual reality και στην αρχιτεκτονική, ανοίγοντας τον δρόμο για εικονικές «μακέτες» αναπλάσεων ή υπό ανέγερση κτιρίων, στις οποίες θα μπορούν να «περιπλανηθούν» οι πελάτες με το headset, αποκτώντας έτσι πιο ρεαλιστική αίσθηση γι’ αυτό που πρόκειται να κατασκευασθεί. Αυτό έχει ξεκινήσει να κάνει η εταιρεία Arch Virtual, η οποία δημιουργεί απεικονίσεις οικημάτων για λογαριασμό αρχιτεκτονικών γραφείων όπως το Panoptic Group. H Arch Virtual συνεργάζεται επίσης με κλινικές και νοσοκομεία, για την ανάπτυξη εικονικών «κόσμων» για την εκπαίδευση γιατρών.

Από την άλλη πλευρά, η αμερικανική εταιρεία Gather Education σχεδιάζει να αξιοποιήσει το headset στην υπηρεσία online μαθημάτων εξ αποστάσεως που έχει δημιουργήσει, ώστε οι φοιτητές να αισθάνονται πως βρίσκονται μέσα στο «εικονικό» περιβάλλον της αίθουσας. Παράλληλα, Αυστραλοί επιστήμονες, ειδικοί στον αυτισμό, δοκιμάζουν ήδη ένα πιλοτικό παιχνίδι του Oculus Rift σε μαθητές με αυτισμό, με τα πρώτα αποτελέσματα να είναι αρκετά αισιόδοξα.

Η εικονική πραγματικότητα χρησιμοποιείται πάνω από δύο χρόνια από ιατρικά τμήματα των ενόπλων δυνάμεων στις ΗΠΑ, για την αντιμετώπιση του μετατραυματικού στρες (PTSD) σε Αμερικανούς βετεράνους στρατιώτες. Αν και με αυτό τον τρόπο φαίνεται πως αμβλύνονται τα αγχώδη συμπτώματα, ο εξοπλισμός κοστίζει πάνω από 6.000 δολάρια, μια τιμή απαγορευτική για πολλές ιδιωτικές κλινικές και ιατρεία. Χάρις όμως στο Oculus Rift, ο Αμερικανός ψυχολόγος Fernando Tarnogol δημιουργεί μία οικονομικότερη πλατφόρμα, μέσω της οποίας όσοι έχουν κάποια φοβία θα εκτίθενται σε ολοένα περισσότερο στρεσογόνα σενάρια, με την ασφάλεια ωστόσο πως μπορούν να τα διακόψουν ανά πάσα στιγμή, μέχρις ότου «τιθασεύσουν» τον φόβο τους.

Ολες οι παραπάνω εφαρμογές βασίζονται στο γεγονός ότι, με το «σκάφανδρο», η 3D εικόνα που δημιουργείται από τον υπολογιστή καταλαμβάνει όλο το οπτικό πεδίο εκείνου που το φορά, όπως επίσης και ότι τα γραφικά προσαρμόζονται συνεχώς στις κινήσεις και τον προσανατολισμό του κεφαλιού. Ετσι, ο χρήστης έχει την αίσθηση πως βρίσκεται μέσα στο ψηφιακό «σκηνικό», είτε αυτό είναι εντελώς φανταστικό είτε αντίγραφο ενός πραγματικού περιβάλλοντος.

Στόχος της Oculus Rift είναι η εικονική πραγματικότητα να γίνει όσο το δυνατόν πιο προσιτή – η δεύτερη πιλοτική έκδοση του «σκάφανδρου» θα διατεθεί το καλοκαίρι, έναντι 350 δολαρίων. Τον ίδιο στόχο έχει και η Sony, η οποία αποκάλυψε πρόσφατα τη δική της πρωτότυπη συσκευή Project Morpheus, για το PlayStation 4. Παρόλο που η Sony προορίζει κι εκείνη το headset αρχικά για videogame, ανακοίνωσε πως συνεργάζεται ήδη με τη NASA, ώστε φορώντας το Project Morpheus να μπορεί κανείς να «επισκεφθεί» τον πλανήτη Αρη.

Το πρώτο τεστ

Αν και τα «σκάφανδρα» εικονικής πραγματικότητας δίνουν πρωτόγνωρες δυνατότητες σε τομείς πέραν της ψυχαγωγίας, η αλήθεια είναι ότι το πρώτο «κρας τεστ» που θα κρίνει την επιτυχία τους θα αφορά τα βιντεογκέιμ. Ακόμη όμως κι έτσι, και παρά το γεγονός ότι τόσο η σημερινή εκδοχή του Oculus Rift όσο και του Project Morpheus της Sonyκάθε άλλο παρά ολοκληρωμένες είναι, οι κριτικές που απέσπασαν στην έκθεση Game Developers Conference στο Σαν Φρανσίσκο, όπου παρουσιάσθηκαν, ήταν ενθουσιώδεις.

Οσον αφορά το μοντέλο της Oculus Rift, χαρακτηριστικότερη ήταν η περίπτωση του Jim Edwards από το Business Insider, ο οποίος ανέφερε πως «οι λέξεις δεν μπορούν να περιγράψουν την εντυπωσιακή εμπειρία που έζησα ακόμη κι εγώ, αν και πλήττω με τα ηλεκτρονικά παιχνίδια». Ανάλογη ήταν και κριτική της αμερικανικής έκδοσης του περιοδικού PC Mag, στο οποίο ο συντάκτης Damon Poeter υποστηρίζει πως, αφότου δοκίμασε το «σκάφανδρο» της ιαπωνικής εταιρείας, βεβαιώθηκε πως η εικονική πραγματικότητα «ήρθε για να μείνει».

Σε μερικούς μήνες, τα δύο προϊόντα θα αποκτήσουν ένα ακόμη ανταγωνιστή στην αγορά, καθώς και η εταιρεία Valve ετοιμάζει μια ανάλογη συσκευή, η οποία αναμένεται να κυκλοφορήσει σε δύο χρόνια. Μάλιστα, σε συνέντευξή του, εκπρόσωπος της Valve ανέφερε πως η συσκευή θα έχει αναβαθμισμένες τεχνικές προδιαγραφές συγκριτικά με τη συσκευή της Oculus Rift, ώστε να κάνει ακόμη πιο ρεαλιστική την αίσθηση παρουσίας του παίκτη μέσα στο ψηφιακό περιβάλλον.

Φήμες για ένα υπό κατασκευή «σκάφανδρο» κυκλοφορούν και για τηMicrosoft, η οποία υποτίθεται πως αναπτύσσει ένα αντίστοιχο περιφερειακό για τη νέα παιχνιδομηχανή της Xbox One. Μέχρις στιγμής, πάντως, ο αμερικανικός κολοσσός δεν έχει σχολιάσει αυτά τα σενάρια.

Ο δρόμος προς την Ακροδεξιά

 

ΠΟΛΙΤΙΚΗ 30.03.2014  ΠΑΣΧΟΣ ΜΑΝΔΡΑΒΕΛΗΣ

Μετά την Ελλάδα ήρθε η ώρα να ανησυχήσει ο κόσμος και για την άνοδο της Ακροδεξιάς στη Γαλλία; Αν και το κόμμα της Μαρίν Λεπέν δεν έχει τα άγρια χαρακτηριστικά των δικών μας νεοναζί, η επιτυχία του στις δημοτικές εκλογές της περασμένης Κυριακής (23.3.2014) ευλόγως δημιουργεί ανησυχία και προβληματισμό σε ολόκληρη την Ευρώπη. Παρά το γεγονός ότι το Εθνικό Μέτωπο κατέβασε μόνο 600 υποψήφιους σε 36.000 δήμους, κατόρθωσε να περάσει στον δεύτερο γύρο σε 61 από αυτούς. Σε 17 πόλεις άνω των 10.000 κατοίκων ο ακροδεξιός υποψήφιος ήρθε πρώτος. Το χειρότερο; Το Εθνικό Μέτωπο κατάφερε πρώτη φορά στην ιστορία του να εκλέξει δήμαρχο από τον πρώτο γύρο, και μάλιστα σε ένα παραδοσιακό προπύργιο της Αριστεράς, το Ενέν Μπομόν του Πα Ντε Καλέ.

Τι συμβαίνει λοιπόν στην πατρίδα του Διαφωτισμού και στρέφεται προς τα ακροδεξιά χωρίς να ζει την ένταση της ελληνικής κρίσης και χωρίς να έχει μνημόνιο; Σύμφωνα με μια αριστερή θεωρία, υπάρχει η παραπλάνηση των μαζών. Το «σύστημα» (γενικώς και αορίστως) επενεργεί μαγικά στο μυαλό των ψηφοφόρων και αυτοί θολώνουν: αντί να ενισχύσουν το κόμμα του Ζαν Λικ Μελανσόν τού δίνουν τη μισή εκλογική δύναμη· από 11-12% που είχε παλιότερα υπολογίζεται, με βάση τα αποτελέσματα της Κυριακής, στο 6%.

Σύμφωνα με μια άλλη αριστερή θεωρία, η άνοδος της Ακροδεξιάς οφείλεται στο γεγονός ότι η Κεντροαριστερά είναι περισσότερο Κέντρο και λιγότερο Αριστερά. Διακινείται, έτσι, ένας περίεργος συλλογισμός: Τα σοσιαλδημοκρατικά κόμματα καταψηφίζονται επειδή είναι άπιστα στα αριστερά ιδεώδη. Ετσι, οι λαοί προκειμένου να τιμωρήσουν τους «γιαλαντζί» αριστερούς (δηλαδή τους σοσιαλδημοκράτες), δεν προτιμούν τους αυθεντικούς αριστερούς (κομμουνιστικά και άλλα αριστερά σχήματα), αλλά τους ακροδεξιούς. Με άλλα λόγια, η θεωρία λέει ότι τα λαϊκά στρώματα αγαπούν τόσο πολύ την Αριστερά, ώστε ψηφίζουν Ακροδεξιά.

Οσο και αν φαίνεται περίεργο, αυτό εμπεριέχει σπέρματα αλήθειας. Οι μετακινήσεις από την Αριστερά στην Ακροδεξιά οφείλονται πρωτίστως στον εθισμό των λαϊκών στρωμάτων στον κρατικό προστατευτισμό, που είναι κοινό χαρακτηριστικό και της Αριστεράς και της Ακροδεξιάς· μόνο που η τελευταία υπόσχεται δραστικότερα αποτελέσματα.

Προειδοποίηση

Το 1944 ο νομπελίστας οικονομολόγος Φρίντριχ Χάγιεκ εξέδωσε ένα πολύ σημαντικό βιβλίο. «Ο δρόμος προς τη δουλεία» ήταν μια προειδοποίηση προς τους Βρετανούς συναδέλφους του να μην κάνουν τα ίδια λάθη που οδήγησαν την Κεντρική Ευρώπη (με πρώτη τη Γερμανία) στον φασισμό του Μεσοπολέμου. Ο ίδιος ζούσε μέχρι το 1931 στην Αυστρία και ήξερε από πρώτο χέρι πώς κερδίζει ο φασισμός τις μάζες. «Ο φασισμός και ο εθνικοσοσιαλισμός», έγραψε, «αναπτύχθηκαν από την εμπειρία μιας ολοένα και πιο ρυθμισμένης οικονομίας. Η διαδικασία παρακμής του κράτους δικαίου εκτυλισσόταν σταθερά στη Γερμανία και για καιρό πριν από την άνοδο του Χίτλερ στην εξουσία, καθώς και ότι μια αρκούντως προχωρημένη πολιτική στην κατεύθυνση του ολοκληρωτικού σχεδιασμού (της οικονομίας) είχε κάνει ήδη μεγάλο μέρος δουλειάς που τελείωσε ο Χίτλερ... Η άνοδος του φασισμού και του ναζισμού δεν ήταν μια αντίδραση στα σοσιαλιστικά ρεύματα της προηγούμενης περιόδου, αλλά αναγκαία συνέπεια αυτών των τάσεων».

Ο «σοσιαλισμός» που ανέφερε ο Χάγιεκ δεν αφορούσε το κράτος πρόνοιας, του οποίου ήταν υποστηρικτής: «Την εποχή που έγραψα τον “Δρόμο προς τη δουλεία”» αναφέρει ο Χάγιεκ στον πρόλογο της επανέκδοσης του 1976, «σοσιαλισμός σήμαινε αναμφίλεκτα την εθνικοποίηση των μέσων παραγωγής και τον κεντρικό οικονομικό σχεδιασμό τον οποίο έκανε εφικτό και αναγκαίο η πρώτη. Με αυτή την έννοια, η Σουηδία, για παράδειγμα, είναι σήμερα (σ.σ. το 1976) πολύ λιγότερο σοσιαλιστικά οργανωμένη απ’ ό,τι η Μεγάλη Βρετανία ή η Αυστρία, παρ’ όλο που η Σουηδία θεωρείται εν γένει πολύ περισσότερο σοσιαλιστική. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι σοσιαλισμός κατέληξε να σημαίνει πρωτίστως την εκτεταμένη αναδιανομή του εισοδήματος μέσω της φορολογίας και των θεσμών του κράτους πρόνοιας».

Το βασικό πρόβλημα του Χάγιεκ είναι ο κεντρικός σχεδιασμός της οικονομίας που προωθούν τα αριστερά κόμματα και αποτελεί την κοινή μήτρα των δύο ολοκληρωτισμών που έζησε η ανθρωπότητα. «Ο οικονομικός έλεγχος δεν είναι απλώς ο έλεγχος ενός τομέα της ανθρώπινης ζωής που μπορεί να χωριστεί από τους υπόλοιπους· είναι ο έλεγχος των μέσων για όλους τους σκοπούς μας. Και όποιος έχει τον αποκλειστικό έλεγχο των μέσων πρέπει επίσης να καθορίζει ποιοι σκοποί πρέπει να υπηρετούνται, ποιες αξίες πρέπει να θεωρούνται υψηλότερες και ποιες κατώτερες – εν ολίγοις, τι πρέπει να πιστεύουν και να επιδιώκουν οι άνθρωποι. (...) Η οικονομική ελευθερία είναι το προαπαιτούμενο κάθε άλλης ελευθερίας». Πιο γλαφυρά το είπε ο μπολσεβίκος Λέων Τρότσκι: «Σε μια χώρα όπου ο μόνος εργοδότης είναι το κράτος, αντιπολίτευση σημαίνει θάνατος από αργή λιμοκτονία. Η παλιά αρχή, όποιος δεν δουλεύει δεν τρώει, έχει αντικατασταθεί από μια νέα: όποιος δεν υπακούει δεν τρώει».

Ο «μαγικός» τρόπος

Οι σοσιαλιστικές διδαχές ότι υπάρχει ένας «κρατικο-μαγικός» τρόπος που θα λύσει όλα τα οικονομικά προβλήματα και θα καταλαγιάσει τις ανασφάλειες των πολιτών, στρώνει τον δρόμο προς τον φασισμό. Ο Χάγιεκ δεν καταφέρεται κατά των κρατικοπαρεμβατιστών οι οποίοι «ήταν άνθρωποι με καλές προθέσεις (αλλά ήταν επίσης) εκείνοι που άνοιξαν τον δρόμο –αν δεν τις δημιούργησαν έμπρακτα– στις δυνάμεις που αντιπροσωπεύουν τώρα όλα όσα απεχθάνονται», δηλαδή τον φασισμό και τον ναζισμό. Σύμφωνα με τον ίδιο, «ο δημοκράτης πολιτικός που θα καταπιαστεί να σχεδιάσει την οικονομική ζωή θα βρεθεί σύντομα με το δίλημμα είτε να πάρει στα χέρια του δικτατορικές εξουσίες είτε να εγκαταλείψει τα σχέδιά του... Μολονότι τα σοσιαλιστικά κόμματα είχαν τη δύναμη να πετύχουν τα πάντα εάν είχαν θελήσει να χρησιμοποιήσουν βία, δίστασαν να το κάνουν. Χωρίς να το αντιλαμβάνονται, είχαν θέσει στον εαυτό τους ένα καθήκον το οποίο μπορούσαν να επιτελέσουν μόνο οι αδίστακτοι (σ.σ. φασίστες), οι οποίοι ήταν έτοιμοι να αγνοήσουν τους φραγμούς της κρατούσας ηθικής... Τα παλιά σοσιαλιστικά κόμματα εμποδίστηκαν από τα δημοκρατικά ιδεώδη τους: δεν διέθεταν την απαιτούμενη αγριότητα για την εκτέλεση της αποστολής που είχαν επιλέξει».

Εν τω μεταξύ, όμως, η ζημιά στην κοινωνία έχει γίνει. Ενα μεγάλο μέρος των πολιτών έχει πεισθεί ότι υπάρχει εκείνος ο μαγικός κρατικοπαρεμβατικός τρόπος για να λυθούν όλα τα προβλήματά του και απλώς κάποιοι «προδότες πολιτικοί» δεν τον εφαρμόζουν. Ετσι στρέφονται προς τους κρατικοπαρεμβατιστές ακροδεξιούς, οι οποίοι δεν έχουν ηθικούς φραγμούς να χρησιμοποιήσουν όλα τα εργαλεία του κράτους (πρωτίστως την καταπίεση και τη βία) για να προσφέρουν την «οικονομική ασφάλεια», αυτή που οι σοσιαλιστές έχουν διδάξει ότι είναι «κοινωνικό δικαίωμα».

Ο Χάγιεκ έζησε την άνοδο του ναζισμού στη Γερμανία. Κατανόησε ότι το τέρας δεν ήταν γερμανικό προϊόν, αλλά το τελευταίο στάδιο μιας κοινωνίας που έφτασε να λατρεύει τον κοινωνικό σχεδιασμό, ξεκινώντας από τον κρατικό παρεμβατισμό: «Αυτό που έδινε στην κοινωνική δομή της Γερμανίας τον ιδιαίτερο χαρακτήρα της ήταν ότι μεγαλύτερο μέρος της ζωής των πολιτών απ’ ό,τι σε άλλες χώρες ήταν συνειδητά οργανωμένο άνωθεν· ήταν ότι τόσο μεγάλο μέρος Γερμανών δεν θεωρούσαν εαυτούς ανεξάρτητους, αλλά διορισμένους υπαλλήλους. Οπως κόμπαζαν οι ίδιοι οι Γερμανοί, η χώρα τους ήταν επί μακρόν ένα Beamtenstaad, ένα “υπαλληλικό κράτος”, στο οποίο, όχι μόνο στον στενό δημόσιο τομέα, αλλά σχεδόν σε όλες τις σφαίρες της ζωής, το εισόδημα και την κοινωνική θέση τα απένεμε και τα εγγυόνταν κάποια Αρχή».

Μήπως, λοιπόν, να ψάξουμε προς τα εκεί τις –όχι και τόσο απρόσμενες– επιτυχίες των ακροδεξιών στα «υπαλληλικά κράτη», όπως είναι η Ελλάδα και η Γαλλία;

Ιnfo

l F.A. Hayek, «Ο δρόμος προς τη δουλεία», εκδ. Παπαδόπουλος.